Ons onderwijs
Zorg voor onze leerlingen
Ontwikkeling van kinderen verschilt. Het onderwijs op de ESV voldoet vanzelfsprekend aan de wettelijk gestelde kerndoelen voor het primair onderwijs. We streven de hoogst mogelijke resultaten op het gebied van de instrumentele vaardigheden (taal/lezen en rekenen) na, evenals een goede sociaal-emotionele vorming en het ontwikkelen van vaardigheden op het gebied van zowel het zelfstandig als coöperatief werken en leren. De kerndoelen zijn in te delen in 7 gebieden (Nederlands, Engels, Fries, Rekenen/wiskunde, Oriëntatie op jezelf en de wereld, Kunstzinnige oriëntatie en Bewegingsonderwijs) en uitgewerkt in 58 doelstellingen. In ons schoolplan hebben we beschreven hoe we het onderwijs van de diverse gebieden vormgeven.
Daarnaast stellen we, afhankelijk van de mogelijkheden van leerlingen, aanvullende doelen. Het nastreven van verschillende doelen voor leerlingen met verschillende ontwikkelingsniveaus is een vanzelfsprekend gegeven. Afhankelijk van de behoeften van de leerling kiest de leerkracht voor de juiste, meest effectieve instructie, leeractiviteiten en materialen. Differentiatie is gebaseerd op herhaling en verrijking in de diepte en, daar waar nodig en mogelijk, leerstofjaardoorbrekend.
Het didactisch handelen van leerkrachten is gericht op het aanleren en de toepassing van leerstrategieën. Hierbij spelen het bevorderen van interactie, het rekening houden met verschillen tussen leerlingen, een goede klassenorganisatie en een doelmatige organisatie van het leerproces een belangrijke rol.
In het enkele jaren geleden afgesloten BAS-project hebben we afspraken gemaakt over instructie en verwerking, de organisatie van het zelfstandig werken, de opbouw van de lessen en het zelfstandig werken. De leerkrachten bevorderen actieve betrokkenheid van leerlingen bij het leerproces en kiezen gevarieerde werkvormen. Ook de samenwerking tussen leerlingen wordt gestimuleerd.
Het pedagogisch klimaat van de school
Drie elementen liggen ten grondslag aan ons pedagogisch handelen. Kinderen streven al vanaf jonge leeftijd naar:
- competentie: geloof en plezier in eigen kunnen;
- relatie: het gevoel dat mensen je waarderen en met je om willen gaan
- onafhankelijkheid: het gevoel dat je iets kunt ondernemen zonder dat anderen je daarbij voortdurend moeten helpen.
Dit zijn basisvoorwaarden voor een actieve, gemotiveerde leerhouding bij het kind. Het onderwijs dat we op de ESV aanbieden is er op gericht deze drie pijlers zoveel mogelijk te stimuleren. In het onderwijs trachten we de leerlingen uit te dagen om op verkenning te gaan, te ondersteunen bij datgene wat de kinderen nog niet zonder hulp of op eigen kracht kunnen en te vertrouwen in de drang en het vermogen om te leren.
Tegelijkertijd beseffen en accepteren we dat het ene kind meer tijd nodig heeft dan het andere en houden we er rekening mee, dat het doel ook langs een andere weg kan worden bereikt. Dat vertrouwen leidt tot zelfvertrouwen bij leerlingen. Het pedagogisch klimaat wordt in sterke mate bepaald door het gedrag van de leerkracht.
Samenvattend: Een goed pedagogisch klimaat kenmerkt zich door uitdaging, ondersteuning en vertrouwen. Deze elementen moeten terug te vinden zijn in de interactie tussen leerkrachten en leerlingen, in de manier waarop instructie wordt gegeven en in het management van het onderwijs in de klas. De leerkracht is hierin de bepalende factor.
Als een leerkracht er in slaagt voornoemde factoren te combineren, dan schept hij basisvoorwaarden voor een actieve, gemotiveerde leerhouding bij leerlingen.
Wat maakt ons onderwijs bijzonder?
Taal en lezen
De ESV is een school die veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van basisvaardigheden als taal, lezen en rekenen. Dit proces begint als de kinderen in groep 1a binnenkomen en in een veilige, geborgen omgeving in een kleine groep werken aan vergroten van hun woordenschat. Een ruime woordenschat vormt de ideale basis voor het aanvankelijk lezen en spellen, waarmee in de kleutergroepen een aanvang wordt gemaakt. In groep 3 verloopt het proces van lezen en spellen dan ook vlot. Op onze school wordt veel gelezen. We hebben een welvoorziene schoolbibliotheek, waar kinderen elke week een boek kunnen lenen.
Het technisch lezen is weer een voorwaarde voor begrijpend en studerend lezen. Het is noodzakelijk dat kinderen de juiste leesstrategieën aanleren om een tekst te bevatten en er essentiële informatie uit te kunnen halen. Naast de reguliere leesmethode gebruiken we hiervoor ‘Nieuwsbegrip’. Wekelijks ontvangen we passende teksten voor de diverse groepen die aansluiten bij de actualiteit. Kinderen zijn hierdoor geboeid en gaan daarom graag aan de slag met de bijbehorende opdrachten.
Cultuurschool, thematisch werken en vakkenintegratie
In ons Strategisch Beleidsplan zeggen we: “De ESV is een cultuurschool en bereidt de kinderen voor op goed burgerschap.
Het is noodzakelijk ons te blijven bezinnen op de toekomstige inrichting van deze cultuurschool, waarbij een integrale benadering gewenst is: in een echte cultuurschool is de onderwijsvorm zo ontwikkeld dat cultuur, kunstzinnige expressie en wereldoriëntatie geïntegreerd zijn; kunst en erfgoed zijn dan het vliegwiel van het hele onderwijs.”
Om dit ideaal mede te verwezenlijken bieden we op de ESV een deel van het onderwijs in thematische vorm aan. Dat begint al bij de kleuters, die werken volgens thema’s van de methode ‘Schatkist’. Ook in de andere groepen kennen we deze werkvorm, waarbij we dit schooljaar experimenteren met ‘VierKeerWijzer’. Deze werkwijze stelt ons in staat een integratie van vakken te realiseren, waardoor de samenhang sterk wordt verbeterd en er voor de kinderen een betekenisvol geheel ontstaat. Ook het coöperatief leren en het leren presenteren wordt hierdoor sterk bevorderd. U moet denken aan een synthese van wereldoriënterende vakken (aardrijkskunde, geschiedenis, biologie), musische vakken (handvaardigheid, tekenen, muziek en toneel/dans), techniek en taal/rekenen/lezen.
Het model kent vier dimensies:
- V Vragen - 4 tot 7 leervragen; het aantal kan per leerling verschillen.
- I Ik -
- Wat weet ik al? (voorkennis)
- Wat zou je willen weten?
- Wat zijn jouw vragen?
- E Experimenteren en Ervaren – Aan de slag met de themakaarten (keuzesysteem).
- R Resultaat en Reflectie – Heb ik mijn doelen gehaald? Producten, presentaties, een correcte beantwoording van de leervragen. Dit kan uitstekend met behulp van een portfolio. Toetsen horen er ook bij.
Kinderen zijn tijdens de middagen van VierKeerWijzer met opdrachtkaarten in de weer, waarbij ze de leervragen moeten uitwerken en beantwoorden. Dit vereist het nodige onderzoek en zelfwerkzaamheid. De principes van meervoudige intelligentie (Howard Gardner) staan centraal in de opzet van de opdrachten. Per intelligentiegebied zijn er meerdere opdrachtkaarten. Een belangrijk aspect is het presenteren van resultaten. Kinderen laten klasgenoten of kinderen in andere groepen hun werk zien. Een belangrijke competentie: jezelf (durven) presenteren.
Leerplein
Om het onderwijs adequaat te kunnen realiseren dient de inrichting van de school aan bepaalde eisen te voldoen; deze moet het onderwijs volgen. Sinds de renovatie in 2010 beschikken we over een groot leerplein waaromheen de klassen zijn gegroepeerd. Het is het hart van de school en dient tevens als centrale hal en ontmoetingsplaats voor kinderen, ouders en leerkrachten. Bezoekers komen door de hoofdingang onmiddellijk op het leerplein. In deze grote ruimte vinden we de schoolbibliotheek, individuele en groepswerkplekken, leestafels en computertafels. Leerlingen kunnen hier informatie opzoeken en opdrachten uitwerken. Tevens kunnen ze hun presentatie voorbereiden. Het leerplein kan eenvoudig worden verbonden met het speellokaal van de kleuters, zodat een theaterruimte ontstaat, met podium, belichting en geluid. Ook is daar een digitaal schoolbord (evenals in de meeste groepen).
VVTO-Engels en Early Bird
Ons taalbeleid kent naast een Nederlandstalige ook een Engelstalige component. Natuurlijk staat de Nederlandse taal centraal, maar via het Engels leren kinderen ook allerlei begrippen zodat beide talen elkaar versterken. We maken gebruik van een native speaker in de onderbouw. Deze leerkracht, met Engels als moedertaal, geeft alle Engelstalige lessen in de kleutergroepen en een keer per week in de groepen 3 en 4. Dit is belangrijk om de juiste basis te leggen voor de uitspraak en de grammatica. Ook in alle andere groepen nemen kinderen wekelijks deel aan Engelstalige lessen en activiteiten, waarbij de rode draad wordt gevormd door een tweetal methoden, ‘Fun English’ en ‘Backpack’. In eerstgenoemde methode staat op speelse wijze communiceren centraal, terwijl de tweede ook de formele aspecten van de Engelse taal (grammatica, creatief schrijven, etc.) aandacht geeft.
Het leren van Engels gaat spelenderwijs. Plezier is belangrijk. Veelal maken de leerkrachten gebruik van prentenboeken, spelletjes, liedjes, enzovoorts. De ESV heeft zich aangesloten bij het netwerk ‘Early Bird’ Rotterdam, dat op landelijk niveau een groot aantal scholen bijstaat bij de invoering van Engels in het primair onderwijs. Kijk op www.earlybirdie.nl/
Deze expertise, gevoegd bij het reeds in de school aanwezige potentieel, staat garant voor gedegen tweetalig onderwijs. Daarnaast zijn er contacten met het Europees Platform voor het Nederlandse Onderwijs in Haarlem voor ondersteuning bij onder meer studiebezoeken en nascholingsactiviteiten. Ook is hier een gids voor invoering van VVTO-Engels uitgegeven, die geheel is gebaseerd op ervaringen met dit proces in de ESV -> KLIK HIER.
Bewegingsonderwijs (gymnastiek en yoga)
De bewegingslessen in onze school worden alle verzorgd door vakdocenten. Voor de gymnastieklessen hebben we twee vakleerkrachten aangetrokken die op maandag, dinsdag en vrijdag gymlessen geven. Voor de yoga is een docent aanwezig die wekelijks de onderbouw lesgeeft en tweewekelijks de hogere groepen. We menen dat hiermee kwalitatief hoogwaardige bewegingslessen gegarandeerd zijn.
De ESV verkeert in de unieke situatie dat ze beschikt over een eigen gymzaal. In het hoofdgebouw is daarnaast nog een ruim speellokaal voor de onderbouwgroepen.
Instroomgroep voor jongste kleuters
De ESV kent een ‘instroomgroep’ (1a) voor onze jongste leerlingen. De groep heeft een kleine omvang en biedt daardoor de leerkracht de mogelijkheid zich een goed beeld van het kind te vormen in een veilige, geborgen omgeving. Tevens ontstaat hierdoor de mogelijkheid de kinderen geleidelijk vertrouwd te maken met de afspraken en regels die gelden op de school. Het is een goede, prettige start van de schoolcarrière van de kinderen! De instroomgroep heeft hetzelfde weekrooster als de groepen 1b t/m 4 met dien verstande dat zij op maandagmiddag niet naar school gaan. De kinderen stromen door naar groep 1b op een tijdstip dat afhankelijk is van de datum waarop ze zijn begonnen in groep 1a.
Techniek
Het leergebied Techniek is al jaren een vast onderdeel van ons leerprogramma. Daartoe wordt onder meer gebruik gemaakt van de zogenaamde Techniektorens. Dit zijn vrolijk gekleurde kasten waarin materialen, leskisten en lesbeschrijvingen zitten voor ten minste 80 technieklessen voor de groepen 1 tot en met 8. In het schooljaar 2010-2011 zullen de technieklessen gegeven worden in de zogenaamde techniekweken die zijn vermeld in de schoolgids. Ons techniekonderwijs voldoet aan de normen van de landelijke organisatie VTB-Pro (Professionalisering wetenschap en techniek in het basisonderwijs), zo is gebleken na recente visitatie door de VTB. Techniek zal meer en meer een geïntegreerd onderdeel van het onderwijs op onze school worden. Vooral bij het thematisch werken is het een belangrijke component.
ICT
Het werken met computers is geïntegreerd bij vele vakken op het lesrooster. De kleuters leren er al spelenderwijs mee omgaan. Vanaf groep 3 gebruiken de leerlingen de computer als ondersteuning bij het leren lezen en rekenen. Was een aantal jaren geleden het leren bedienen van hardware en software (bijvoorbeeld Windows en Word) het uitgangspunt, thans gebruiken kinderen ICT meer en meer voor het verwerven en selecteren van informatie, het oefenen van leerstof (rekenen, taal, aardrijkskunde, etc.), het uitwerken van opdrachten en werkstukken én het maken van presentaties. De computer is een stuk gereedschap dat dagelijks wordt ingezet voor vele doeleinden.
Alle groepen beschikken in hun lokaal over computers die zijn aangesloten in ons schoolnetwerk. Dit netwerk is afgeschermd en beveiligd, zodat kinderen slechts kunnen werken met programma’s die wij verantwoord en van belang achten. Op het leerplein zijn in ruime mate computerwerkplekken voorhanden. In de groepen 4 tot en met 8 maken leerkrachten en kinderen gebruik van digitale schoolborden van hoge kwaliteit. Ook is eenzelfde bord gemonteerd in het speellokaal van de onderbouw, zodat ook de kleutergroepen kunnen werken met een digibord.
In het schooljaar 2010–2011 gaan we verder met het integreren van de computer in ons onderwijs. Voor de groepen 6, 7 en 8 krijgt dit gestalte tijdens de teamteachingmiddagen. Uitgangspunt is en blijft dat de computer een belangrijk onderwijsondersteunend leermiddel is.
