Protocollen

Pestprotocol Enschedese Schoolvereniging

Begripsomschrijving

Pesten is een medemens bewust zodanig bejegenen, dat deze zich daardoor gekwetst, beledigd, verdrietig, ongelukkig, angstig of bedreigd voelt.
Er is sprake van een ‘grijs gebied’ dat je als het overgangsgebied tussen plagen en pesten kunt benoemen. In grote lijnen kun je zeggen dat er sprake is van pesten als het door het ‘slachtoffer’ als zodanig ervaren wordt. Pesten is ‘van alle tijden’ en wordt door jong en oud verafschuwd maar tegelijkertijd in stand gehouden. De laatste jaren is er een opmerkelijke discussie rond dit fenomeen gevoerd. Dat heeft te maken met voortschrijdend inzicht over de waardigheid van de individuele mens, met transparante berichtgeving over volledig uit de hand gelopen pestgedrag en met een sociaal klimaat waarin meer ruimte is voor een gedegen en een gewetensvolle gedachtewisseling over waarden en normen. We constateren dat er op de Enschedese Schoolvereniging ook gepest wordt.

Signalering

Pestgedrag kan op diverse manieren manifest worden. Een objectieve waarnemer kan het als zodanig constateren, een slachtoffer kan het melden, derden kunnen het melden.
Naast concrete waarnemingen zijn er ook andere signalen die erop kunnen duiden dat er sprake is van pestgedrag. In dit protocol hebben we het over waarnemingen die door leerkrachten, leerlingen en ouders gedaan worden.
Signalen kunnen zijn:

Een kind vertoont opmerkelijk ander gedrag;
Een kind wordt herhaaldelijk door klasgenoten met een bijnaam aangeduid;
Klasgenoten vertonen collectief merkbaar ander gedrag als een kind binnen hun ‘territorium’ komt;
Een kind krijgt voortdurend de schuld van diverse voorvallen;
Een kind wordt dikwijls geïsoleerd en buitengesloten van leuke dingen;
Er worden voortdurend opmerkingen over de kleding en het uiterlijk van een kind gemaakt;
En worden briefjes doorgegeven waarbij een bepaald kind duidelijk en angstvallig vermeden wordt;
Er wordt bij voortduring gescholden en geschreeuwd tegen een kind;
Een kind wordt na schooltijd opgewacht en achtervolgd, soms tot het woonhuis;
Bezittingen van een kind worden afgepakt of beschadigd;
Een kind wordt regelmatig fysiek mishandeld: geschopt, geslagen, gespuugd, enz.
Er worden voortdurend zogenaamde ‘leuke’ of overdreven aardige opmerkingen over een kind gemaakt;

Gedragsregels voor kinderen

Houd je aan de vijf sterrenregels zoals deze overal in de school zichtbaar zijn;
Doe niets bij een ander kind wat je zelf ook niet prettig zou vinden;
Noem andere kinderen bij de voornaam en gebruik geen scheldwoorden;
Als je kwaad bent ga dan niet slaan, schoppen, spugen of andere verkeerde dingen doen;
Kom niet aan een ander of aan zijn of haar spullen als de ander dat niet wil;
Klik niet zomaar, maar vertel wel aan de juf, meester of ouder als er iets gebeurt wat je niet prettig of gevaarlijk vindt;
Vertel hen ook als je denkt dat jij of een ander gepest wordt. Dan klik je niet!
Beoordeel anderen niet op hun uiterlijk en laat niet merken dat je kleding of bezittingen van een ander ‘maar niets vindt’.

Gedragsregels voor bestuursleden, directie- leden, leerkrachten en ouders

Wees u bewust van uw grote verantwoordelijkheid op dit gebied;
U hebt een voorbeeldfunctie. Kinderen signaleren en registreren feilloos als u een ander bijvoorbeeld onheus bejegent;
Van u wordt verwacht dat u de boodschap ‘Pesten pikken we niet op de ESV’ uitdraagt!
Stem met leerkrachten en ouders af waar de grenzen behoren te liggen. Stel u daar kwetsbaar in op, vermijd stelligheden en sta open voor kritiek van anderen op uw gedrag en opvattingen. Niemand heeft de absolute wijsheid in pacht en al helemaal niet op dit terrein;
Kinderen vertrouwen erop dat u conflicten in de pestsfeer ‘naar eer en geweten’ probeert op te lossen en daarbij onbevooroordeeld en conform de afspraken te werk gaat;
Aarzel niet duidelijk stelling te nemen en een kind goed te laten merken dat gedrag waarbij anderen gekwetst worden afgekeurd en niet getolereerd wordt;
U hebt een ‘bemiddelaarsfunctie’, maar het is volstrekt verkeerd daarin ‘door te schieten’ en altijd tot een compromis te willen komen. Soms is er echt sprake van een afkeurenswaardige actie die van één kant afkomstig is. Dat kind dient daarop aangesproken te worden. Het slachtoffer zal daardoor niet beschadigd worden in zijn of haar gevoel voor rechtvaardigheid en het vertrouwen van dat kind in u zal daardoor ook niet beschaamd worden;
Documenteer uw bevindingen en bespreek ze met de andere volwassen betrokkenen op school;
Neem alle signalen van kinderen serieus, maar wek niet de indruk dat u ‘voor ieder karretje te spannen bent.’
Treed in overleg met ouders van ‘pesters’ en gepeste kinderen.Ouders moeten dit via de betreffende groepsleerkracht laten lopen.
Spreek openlijk en in een goede sfeer met kinderen over het fenomeen ‘pesten’. Let hierbij op kinderen die tijdens het groepsgesprek hierover opmerkelijk stil of overdreven betrokken zijn.

Sancties

Kinderen die zich tijdens de lunchpauze aan pest- of vermeend pestgedrag schuldig maken, worden door de oppasouders naar binnen gestuurd en vallen vanaf dat moment onder de verantwoordelijkheid van de betreffende groepsleerkracht. Hij of zij regelt de betreffende sanctie.
Als eerste sanctie is een goed, opvoedend gesprek aan te bevelen. Bij herhaling worden de ouders ingeschakeld en is een gesprek met de ouders erbij nodig.
Mocht het pestgedrag voornamelijk in pauzes of in de kleedkamer bij gymnastiek plaatsvinden dan dient uitsluiting van pauze- en/of gymnastiekactiviteiten overwogen te worden.
Overleg met de schoolleiding, de vertrouwensleerkrachten en de intern begeleider over eventuele sancties is noodzakelijk.
De uiterste sanctie is schorsing dan wel verwijdering. Dit ter beoordeling van een commissie bestaande uit een directielid, de betreffende groepsleerkracht (en), de intern begeleider en een ouder.

Preventie

Op de Enschedese Schoolvereniging is sociaal-emotionele ontwikkeling in het jaarprogramma opgenomen. De methode ‘Klets’ wordt hiertoe gebruikt.
Aan het begin van het schooljaar wordt in alle groepen een gesprek gehouden over de vijf schoolregels (vijf-sterren).
De sociaal-emotionele ontwikkeling is een van de te bespreken onderwerpen in de oudergesprekken.
We zien erop toe dat het uitdragen van de boodschap ‘Pesten pikken we niet op de ESV’ een voortdurend punt van aandacht voor allen is.
Onder het motto ‘Pesten pikken we niet op de ESV’ organiseren we aan het begin van elk schooljaar een themaweek over pesten. Gedurende deze week zal elke dag - uiteraard op het niveau van de betreffende groep - aandacht geschonken worden aan de vijf-sterrenregels waarbij het fenomeen ‘pesten’ de meeste aandacht zal krijgen. Aan het eind van de week zal er door de kinderen een poster geproduceerd worden waarop het pestcontract centraal staat. Dit contract is door iedere leerling getekend. De poster komt gedurende dat schooljaar in de klas te hangen. De themaweek zal met name door de intern begeleider geïnitieerd worden.

Digitaal pesten

Het digitale pesten is een nieuw fenomeen, speelt zich af in de huissituatie van de kinderen en valt als zodanig onder de verantwoordelijkheid van de ouders. Niettemin willen de leerkrachten van de Enschedese Schoolvereniging zich hier niet van distantiëren en nemen zij hun verantwoordelijkheid als blijkt dat leerlingen zich hieraan bezondigen. Zij geven hierover voorlichting op school en informeren de ouders. In combinatie met de Algemene Ledenvergadering is in het voorjaar van 2009 door een expert van het bureau Halt voorlichting over dit onderwerp gegeven.

In het schooljaar 2009-2010 hebben studenten van de Hogeschool Edith Stein in de groepen 7 en 8 een project over digitaal pesten gehouden.
Op voorlichtingsavonden en GOC-vergaderingen staat deze belangrijke materie verder ook op de agenda.

Daarnaast nemen we op school ook nog andere - preventieve - maatregelen: het computernetwerk van de ESV is beveiligd en voorzien van een 'content-filter', waardoor leerlingen niet op niet voor hen geschikte websites kunnen terechtkomen. Dit filter wordt veelvuldig aangepast middels updates. Ook is het niet mogelijk op school te werken met programma's als Hyves en MSN. Leerlingen kunnen en mogen ook geen programma's installeren op computers. De opstelling van de computers is zodanig, dat leerkrachten altijd kunnen zien met welke programma's de kinderen werken. Dit geldt voor de klaslokalen en het centrale leerplein.

Zoals gezegd speelt het digitaal pesten zich af na schooltijd. Toch kan het voorkomen dat we er op school aandacht aan besteden, als blijkt dat een leerling slachtoffer van deze vorm van pesten is en we sporen hiervan kunnen traceren. Dan treedt onmiddellijk het stappenplan in werking en volgt er actie.

Stappenplan

We onderscheiden 6 verschillende pestcategorieën:

1a. Eén pester versus één gepeste, kwalificatie licht;
1b. Eén pester versus één gepeste, kwalificatie zwaar;
2a. Een groep pesters versus één gepeste, kwalificatie licht;
2b. Een groep pesters versus één gepeste, kwalificatie zwaar;
3a. Een groep pesters versus een groep gepesten, kwalificatie licht;
3b. Een groep pesters versus een groep gepesten, kwalificatie zwaar.

Voor de categorieën met de kwalificatie ‘licht’ die we ook als ‘plagerijen’ kunnen aanduiden hanteren we het volgende stappenplan:

Melding pestgeval aan groepsleerkracht, intern begeleider door ouders, leerling zelf, klasgenoten, andere leerlingen, leerkracht of anderen, vaststelling van de kwalificatie in samenspraak.
Groepsleerkracht spreekt met geplaagde(n).
Idem met plager(s).
Er worden afspraken gemaakt in afrondend gesprek met beide partijen.
Leerkracht constateert of er een oplossing bereikt is, besluit eventueel tot een sanctie, noteert de gang van zaken in het dossier en sluit af.
Indien de leerkracht constateert dat er geen oplossing bereikt is, nodigt hij de ouders van beide partijen uit voor een gesprek.
In overleg met de ouders wordt een plan van aanpak geformuleerd en een sanctie vastgesteld. Mocht schorsing of verwijdering ‘in beeld komen’ dan wordt de hierboven beschreven commissie geformeerd. Tegen de uitspraken van deze commissie is geen beroep mogelijk.

Voor de categorieën met de kwalificatie ‘zwaar’ hanteren we het volgende stappenplan:

Melding pestgeval aan groepsleerkracht door ouders, leerling zelf, klasgenoten, andere leerlingen, leerkracht of anderen, vaststelling van de kwalificatie in samenspraak.
Groepsleerkracht hoort ‘beide partijen’ en geeft de vervolgprocedure aan.
Er volgt onmiddellijk melding bij directeur en intern begeleider. De casus wordt besproken.
De groepsleerkracht nodigt, in samenspraak met directeur, de ouders van beide partijen uit voor een gesprek.
In overleg met de ouders wordt een plan van aanpak geformuleerd en een sanctie vastgesteld. Mocht schorsing of verwijdering ‘in beeld komen’ dan wordt de hierboven beschreven commissie geformeerd (zie: Sancties). Tegen de uitspraken van deze commissie is geen beroep mogelijk.

Tijdpad

Meldingen worden direct opgepakt en met een zo kort mogelijke doorlooptijd behandeld. Wij maken er dus werk van!

Evaluatie

Aan het eind van ieder schooljaar wordt het achterliggende schooljaar door de directie, de intern begeleider en een groepsleerkracht geëvalueerd. Het protocol is ook punt van aandacht in de plenaire teamvergadering. Zonodig volgt jaarlijkse bijstelling van het protocol.

Overblijfprotocol

Algemeen

Het begeleiden van de leerlingen tijdens het overblijven duurt van 11.45 uur tot 12.45 uur.
Graag op tijd aanwezig: uiterlijk 11.40 uur.
De hulpouder gaat naar de overblijfkamer (tegenover de klas van juf Claudia Neef) en meldt zich bij de vaste oppasouder.
De hulpouder tekent de lijst af. Hierop staat de taakverdeling voor de betreffende dag vermeld.
Het kan zijn dat de hulpouder niet in het lokaal van zijn/haar eigen kind is ingedeeld, omdat er misschien meerdere ouders zijn met een kind in dezelfde groep! Er wordt elke maand gerouleerd.
De hulpouder neemt een emmer mee naar de klas.
De hulpouder dient zich te realiseren dat hij/zij verantwoordelijk is voor de hem/haar toebedeelde taak. Dit houdt in dat erop toegezien moet worden dat de kinderen zich aan de regels houden en naar de hulpouder moeten luisteren. Dit om elk kind de mogelijkheid te geven op veilige én gezellige wijze over te kunnen blijven.
De hulpouder dient in de eerste plaats zelf voor vervanging te zorgen, door onderling te ruilen. Wanneer dit niet mogelijk is dan kan men contact opnemen met de coördinatoren:
  - Ellen Haverkate
  - Marion Wilderink
  - Claudia Neef

Taken in het klaslokaal, tijdens het eten

De hulpouder

is aanwezig tijdens het eten in groep 1 t/m 4;
helpt de kinderen waar nodig, bijvoorbeeld bij het openen van bekers;
ziet erop toe dat de kinderen rustig eten en blijven zitten;
ziet erop toe dat er voldoende gegeten en gedronken wordt. Overgebleven voedsel gaat in de trommel, zodat ouders kunnen zien wat wel en niet opgegeten is;
zorgt er voor dat de kinderen niet voor 12.00 uur naar buiten gaan en dat ze hun tas netjes opruimen;
ziet erop toe dat de laatste kinderen om 12.15 klaar zijn met eten.
maakt ondertussen de tafels schoon en veegt de vloer, zodat het lokaal netjes achterblijft.

Taken hulpouder binnen
De hulpouder

gaat naar de hem of haar toebedeelde plaats: kleine plein, grote plein, trapveld, spelletjesruimte of tekenlokaal;
ziet erop toe dat het maximum aantal kinderen per groep 25 bedraagt;
houdt toezicht op de materialen bij uitgifte en inname;
let erop dat er niet geschreeuwd en gerend wordt, dat de normale omgangsvormen gehanteerd worden;
meldt aan de vaste oppasouder wanneer er problemen met een leerling zijn. Herhaaldelijke klachten over een leerling worden aan de leerkracht doorgegeven;
ziet erop toe dat de kinderen om 12.40 uur de materialen opruimen en naar de klas gaan wanneer de bel om 12.45 geluid wordt;
kan na het opruimen van de materialen naar huis.

Taken hulpouder buiten
De hulpouder

surveilleert op het schoolplein en let erop dat iedereen op zijn eigen deel van het schoolplein blijft (groep 1 t/m 3 kleuterplein, 3 t/m 8 grote plein, 4 t/m 8 trapveld);
let erop dat de hekken gesloten zijn;
materialen zoals springtouwen, scoopsets, pionnen etc. mogen niet mee naar het trapveld;
geen stepjes en fietsen op het grote plein;
kinderen die niet op het kleuterplein horen daar ook daadwerkelijk wegsturen;
ziet erop toe dat de kinderen bij slecht weer niet in de zandbak spelen;
ziet erop toe dat de juiste omgangsvormen gehanteerd worden;
tracht eventuele ongeregeldheden op te lossen;
let erop dat er niet in de fietsenstalling gespeeld wordt;
let erop dat de kinderen niet in bomen klimmen of in de bosjes spelen;
ziet erop toe dat de kinderen op het trapveld niet over het fietspad en in de tuinen van de buren komen;
ziet erop toe dat de kinderen correct omgaan met de materialen;
let erop dat de kinderen het materiaal terugbrengen aan het einde van de pauze (12.45 uur).

Om het overblijfsysteem succesvol in stand te houden is ieders inzet hard nodig.
Wij rekenen op u!